ETYKA AI | ŚMIERĆ I ŻAŁOBA | CYFROWE ŻYCIE PO ŚMIERCI

Dr Katarzyna Nowaczyk-Basińska

Assistant Research Professor, Uniwersytet Cambridge, Wielka Brytania

Badam, jak sztuczna inteligencja zmienia nasze rozumienie i doświadczanie śmierci, żałoby i pośmiertnego trwania.


Leverhulme Centre for the Future of Intelligence
University of Cambridge
Schmidt Sciences

Co się dzieje, gdy sztuczna inteligencja zmienia nie tylko sposób, w jaki żyjemy, ale także to, jak umieramy, przeżywamy żałobę i pamiętamy o zmarłych?

Od ponad dekady przyglądam się związkom między sztuczną inteligencją a śmiercią, śledząc przemianę technologii cyfrowego życia po śmierci — od niszowych eksperymentów po szybko rozwijającą się i coraz bardziej skomercjalizowaną globalną branżę.

Moje badania przyczyniły się do rozwoju studiów nad (nie)śmiertelnością — interdyscyplinarnego obszaru badań poświęconego temu, jak technologie XXI wieku na nowo kształtują nasze rozumienie śmiertelności. Współtworzyłam rekomendacje dla branży cyfrowego życia po śmierci, wnosząc wkład w międzynarodową debatę na temat etycznego projektowania i odpowiedzialnego kształtowania technologii, które pośredniczą w relacjach ze zmarłymi i osobami pogrążonymi w żałobie. Wypracowałam koncepcję nowej roli zawodowej  — Opiekuna Cyfrowego Życia po Śmierci— specjalisty wspierającego ludzi w mierzeniu się z emocjonalnymi, etycznymi, prawnymi i praktycznymi wyzwaniami związanymi z cyfrowym życiem po śmierci. Współtworzyłam także Kolacje z (nie)śmiertelnością — autorską metodę badań jakościowych łączącą grupę fokusową, rytuał i ceremonię, by badać, jak sztuczna inteligencja zmienia nasze rozumienie śmierci i żałoby.

Poza środowiskiem akademickim regularnie współpracuję z firmami, organizacjami pozarządowymi, artystami i instytucjami kultury.

W swojej pracy nieustannie wracam do pytania: jak zadbać o to, by w świecie, w którym sztuczna inteligencja coraz głębiej wkracza w obszar śmierci, troska, empatia i międzyludzkie więzi pozostały w centrum tych przemian?